WPROWADZENIE
aparat badawczy
Do przeprowadzenia zamierzonej rekonstrukcji historycznej oraz
architektonicznej mającej wykazać, że zaginiony zamek Zakonu Zantyr, to
późniejsza Szkoła Łacińska z terenu Starego Miasta w Malborku wykorzystana
została autorska metoda Rekonstrukcji Funkcjonalnych. Metoda RF jest
opracowaniem systemowym dotyczącym metodologii prac badawczych,
rekonstrukcyjnych i realizacyjnych przy konserwacji zabytków architektury. Jest
ona pomocna tam gdzie w przypadku awarii, prosta ekspertyza inżynierska to za
mało dla odkrycia i usunięcia przyczyn trudnych, często długofalowych problemów
z zakresu destrukcji w konstrukcjach zabytkowych. Drugim obszarem jej
zastosowań są prace rekonstrukcyjne w zakresie uzupełnień architektonicznych
poszczególnych obiektów lub całych zespołów zabytkowych, oraz rekonstrukcje
wydarzeń historycznych dotyczących tych obiektów.
Metoda przewidziana jest do wsparcia etapu przedprojektowego
inwestycji. Koordynuje ona prace badawcze określając ich niezbędny zakres,
wskazując obszary i kolejność dociekań, zbiera wszelkie dostępne informacje i
wyniki badań, systematyzuje je i opracowuje wnioski. Przez przyjęty schemat
postępowania ułatwia i przyspiesza rozwiązywanie problemów konserwatorskich
zarówno dla obszaru awarii jak i rekonstrukcji. Opracowana została dla systemowej
organizacji pracy. Zakres jej może dotyczyć zarówno zagadnień ratowniczych jak
i badawczych, projektowych czy koncepcyjnych oraz podstawowych opracowań
historycznych.
Metoda RF polega na zbudowaniu
mapy przemian funkcjonalnych i architektonicznych obiektu badanego w przeciągu
jego historii, określeniu funkcji owego obiektu i jego poszczególnych części w
wyznaczonym okresie, oraz funkcji obszaru na którym się on znajduje. Dalej zaś
na rekonstrukcji niezbędnych a brakujących funkcji zespołu architektonicznego i
jego poszczególnych części, a następnie rekonstrukcji koniecznych dla
znalezionych funkcji elementów architektonicznych. W przypadku awarii natomiast
na opisaniu przemian architektonicznych związanych ze zmianami funkcji obiektu
od początku awarii w celu znalezienia jej przyczyny.
Metoda RF to zbiór zadań ogólnych i wskazań szczegółowych. Działania
ogólne dotyczą każdego podejmowanego zagadnienia, zaś szczegółowe kierują
pracami w trzech grupach tematycznych.
Są to awarie, rekonstrukcje i badania historyczne. Niniejsza praca zawiera
wszystkie te elementy. Zajmuje się opisem potężnej awarii jakiej ślady
znaleziono na odkrytych murach tzw. Szkoły Łacińskiej, proponuje rekonstrukcję
pierwotnego założenia w jej obszarze, oraz rekonstrukcję jego historii.
Podstawą opracowania stały się własne badania odsłanianych murów,
a więc pomiary, notatki, fotografie i szkice sukcesywnie realizowane w czasie
prac wykopaliskowych. Bazę teoretyczną stanowiło wykształcenie wyższe autora w
zakresie budownictwa oraz konserwacji zabytków architektury, oraz praktyka
konserwatorska ze szczególnym naciskiem na awarie w konstrukcjach zabytkowych.
Dociekania historyczne wspiera tu dodatkowo Edukacja Artystyczna, nie dająca
jednak aparatu badawczego w tej dziedzinie, są więc to raczej wypisy niż
samodzielne studia, z próbami dość emocjonalnych wniosków i spostrzeżeń.
Prace wykopaliskowe przy Szkole łacińskiej prowadzone były pod
nadzorem archeologicznym, ale ostateczna dokumentacja z nich ciągle się nie
ukazała (stan na 11.2015) i nie wspomaga niniejszego opracowania. Nie uzyskano
też wpływu na kierunki szczegółowych odkrywek. Własne badania nie miały też niestety
oficjalnego statusu, a więc robione były nieco amatorsko, w wolnych chwilach,
niejako „ukradkiem” w miarę wolnego czasu i uprzejmości wykonawcy. Przewagą ich
było, że mieszkając na miejscu mogłem zaglądać tam stosunkowo często. Jednak
jako zdecydowany przeciwnik wybranej koncepcji inwestycyjnej nadbudowania na
starych murach rozdętego ponad miarę obiektu nawiązującego kształtem do
istniejącego tu wtórnie magazynu, a więc funkcji z czasów upadku, a nie z
czasów świetności założenia, co być powinno, oraz rozbiórki „przy okazji”
średniowiecznych partii murów, nie mogłem raczej liczyć na oficjalny udział w
pracach badawczych, ani zapewne nawet na oficjalną zgodę na ich samodzielne prowadzenie.
Mają więc owe badania poważne luki i nie mogą być zapewne zadawalającą podstawą
do pracy ściśle naukowej, niosącej ostateczne dowody postawionych hipotez.
Także, nie mając wsparcia, do niektórych opracowań i dokumentacji technicznych,
do których warto było by zajrzeć, nie dotarłem ze względów i czasowych i
finansowych. Rezygnując więc z tej formuły podjąłem próbę opisania wniosków i spostrzeżeń
w formie eseju popularnonaukowego prowadzącego do próby rekonstrukcji
istniejącej tu pierwotnie budowli obronnej z uwzględnieniem kontekstu
historycznego, a więc przemian obszarów sąsiednich oraz mechanizmów
zewnętrznych na te przemiany wpływających.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz